SPRZEDAJE:
dr Jakub Jakubowski
tezaurariusz i st[arszawy] bibliopola
Historia Mundi r&c
Historia Mundi Jakub Jakubowski
ul. Arendta Dickmana 59 R, 81–109 Gdynia
tel.: 509 035 297
historiamundi@historiamundi.pl
NIP: 958 102 73 75

VERSUCHE, Erster Theil, Dantzig 1747

________________
THE FIRST PERIODICAL IN THE FIELD OF NATURAL HISTORY, PUBLISHED IN THE POLISH-LITHUANIAN COMMONWEALTH – GDAŃSK PRINT IN A CONTEMPORARY BINDING - BOTANY [DRYING OF HERBARLS], ORNITHOLOGY [BIRD FLIGHTS], PHYSICS [ELECTRICITY], ASTRONOMY [SUN, COMETS] – PIERWSZY PERIODYK Z DZIEDZINY NAUK PRZYRODNICZYCH, WYDAWANY W RZECZYPOSPOLITEJ – DRUK GDAŃSKI W OPRAWIE Z EPOKI – BOTANIKA [SUSZENIE ZIELNIKÓW], ORNITOLOGIA [PRZELOTY PTAKÓW], FIZYKA [ELEKTRYCZNOŚĆ], ASTRONOMIA [SŁOŃCE, KOMETY]
13 000 PLN
Brak podatku
Wywóz z Polski wymaga uzyskania zgody odpowiednich władz.
Ilość Ostatnie sztuki w magazynie

VERSUCHE UND ABHANDLUNGEN DER NATURFORSCHENDEN GESELLSCHAFT IN DANTZIG. Erster Theil, Dantzig: gedruckt in der Schreiberischen Buchdruckerey 1747,
s. [2], [III]–VII, [1], [1]–600, k. tabl. il. 8 (w tym 1 rozkł.: 455 X 370 mm) (sygn.: 'J.B. Hoffmann del.', 'Sysang sc.'; nr.: 'Tab.I–VIII'; miedzioryt); format 8º (230 X 185 mm);
opr. pełna skóra z epoki, grzb. sześciopolowy, w dwóch polach tłocz. i złoc. tytulatura, w pozostałych polach ornament kwiatowy, obcięcia k. delikatnie marmoryzowane, wyklejki z pap. marm.; pęknięcie d. przegubu grzb. (50 mm), niewielki ubytek g. cz. grzb., naddarcie i ubytek wew. wyklejki; na k. tyt. okrągła pieczątka z koroną pięciopałkową oraz nabita na nią owalna pieczątka 'Duplicado'; stan k. z tekstem i il. bdb., ładny egz.
TOWARZYSTWO PRZYRODNICZE W GDAŃSKU

W listopadzie roku 1742 ukonstytuowało się w Gdańsku – wiodącym ośrodku rozwoju nauki w granicach Rzeczypospolitej – towarzystwo naukowe, funkcjonujące początkowo pod nazwą Societas Phisicae-Experimentalis (od 1753 r. działało pod nazwą niemiecką jako Naturforschende Gesellschaft in Dantzig, która od samego początku figurowała na wszystkich drukach Towarzystwa). Jego głównym inicjatorem i organizatorem był Daniel Gralath (1708-1767), wychowanek Gimnazjum Akademickiego, a zarazem zięć sekretarza Rady Miasta i przyrodnika Jacoba Theodora Kleina (1685–1759), który również brał czynny udział w pracach naukowych i organizacyjnych, pozostając aktywnym donatorem kolekcji przyrodniczej, utworzonej na potrzeby Towarzystwa.

W pierwszym oficjalnym spotkaniu Towarzystwa 2 stycznia 1743 r. uczestniczyło dziewięciu gdańszczan: D. Gralath, J.Th. Klein, Michał Krzysztof Hanow (1695–1773), Dawid Kade (1688–1763), Henryk Kühn (1690–1769), Henryk Wilhelm von Rosenberg (1710–1794), Fryderyk August Zorn von Plobsheim (1711–1789), Adrian Gottlieb Söhner (1703–1761) oraz jedyny Polak figurujący w spisie członków, pastor Paweł Świetlicki (1699–1756), nauczyciel języka polskiego w Gimnazjum Akademickim.

Do końca XVIII wieku w Towarzystwie zrzeszonych było ogółem 95 członków krajowych oraz 42 członków zagranicznych. Należeli do nich m.in.: konchologowie Friedrich Martini (1729–1778) i Johann Hemnitz (1730–1800), znakomity botanik Joseph Banks (1743–1820), naturalista i uczestnik podróży Jamesa Cooka (1728–1778) Daniel Solander (1736–1781) oraz Marcus Elieser Bloch (1723–1790), autor cenionych dzieł ichtiologicznych.

PRACE TOWARZYSTWA I JEGO PERIODYK

Członkowie spotykali się raz w tygodniu, dyskutowano różne zagadnienia naukowe, głównie z zakresu przyrodoznawstwa, matematyki, fizyki i astronomii. Prowadzono rozważania o elektryczności (D. Gralath), meteorologii (M. Hanow), elektromagnetyzmie (Christian Sendel (1719–1788)). Zoologią – oprócz wybitnego jej znawcy, za jakiego uchodził J.T. Klein – zajmował się także bibliofil i miłośnik konchologii Zorn von Plobsheim (1711–1789), pełniący w Towarzystwie funkcję bibliotekarza oraz opiekuna zbiorów przyrodniczych (tzw. thesaurarius).

Działalnością Towarzystwa interesowały się polskie rodziny arystokratyczne (Sanguszkowie, Czapscy, Załuscy, Jabłonowscy) oraz król Stanisław August Poniatowski.

Naturforschende Gesellschaft stworzyło drukowany periodyk, zawierający rozprawy członków Towarzystwa, zatytułowany „Versuche und Abhandlungen der Naturforschenden Gesellschaft in Dantzig” („Doświadczenia i rozprawy Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku”). Wydano trzy tomy (t.1: Dantzig 1747; t.2: Danzig und Leipzig 1754; t.3: Danzig und Leipzig 1756), zawierające w sumie 48 rozpraw naukowych.

Oferujemy tom pierwszy, wydrukowany w pierwszoplanowej gdańskiej oficynie Thomasa Johanna Schreibera (1699–1778), drukarza i wydawcy, noszącego tytuł oficjalnego drukarza Rady Miasta i gimnazjum akademickiego w Gdańsku (Senatus et Athenaei Typographus).

W tomie zawarto 15 rozpraw, m.in.:

Opis różnego rodzaju wag (rozprawa I, H. Kühn)
Badania nad pracą Thümmiga, dotyczącą suszenia kwiatów (rozprawa II, J.Th. Klein)
Czy ryby są głuche i nieme? (rozprawa IV, J.Th. Klein)
Historia elektryczności (rozprawa VI, D. Gralath)
Przemyślenia na temat subtelności i przejrzystości powietrza (rozprawa VIII, H. Kühn)
O strukturze plam i ich odległość od powierzchni słońca (rozprawa IX, H. Kühn)
Czym są ptaki przelotne i ptaki wędrowne i gdzie większość z nich zimuje? (rozprawa XII, J.Th. Klein)
Doniesienie o doświadczeniach z elektrycznością (rozprawa XIII, D. Gralath)
Przemyślenia na temat prawdziwej natury ogona komety (rozprawa XV, H. Kühn)

Rarissimum

Elektr. katal. pol. bibl. publ. nie not. żadnego egz. [stan: III.2026], 1 egz. w zbiorach PAN BG, 1 egz. w Bibl. PG; tom pierwszy ukazał się w najmniejszym nakładzie ze względu na ograniczoną liczbę członków w ciągu pierwszych 5 lat działalności Tow.; w ciągu ostatnich 25 lat pozycja nie not. na polskim rynku antykwarycznym.

Literatura

J. Jakubowski, Wkład Jacoba Theodora Kleina (1685–1759) w kolekcję Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku w świetle inwentarzy i opisów autorstwa Friedricha Augusta Zorna von Plobsheim (1711–1789), „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki” 2022, z. 2, r. 31, s. 11–50; J. Jakubowski, Jacob Theodor Klein (1685–1759) jako znawca roślin. Pomiędzy hortikulturą a botaniką, „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki” 2024, z. 2, r. 33, s. 39–86.
Oprac. J.J.
Na winiecie ilustracyjnej, umieszczonej na karcie tytułowej pierwszego tomu "Versuche und Abhandlungen der Naturforschenden Gesellschaft" (Dantzig 1747) po raz pierwszy zaprezentowano w tekście drukowanym godło Towarzystwa, wybrane spośród dwudziestu dwóch przedłożonych projektów, powielone następnie w kolejnych tomach tego periodyku.

Winieta przedstawia ogród w otoczeniu owalnego barokowego kartusza, zdobionego ornamentem zwijanym, w którego narożnikach znajdują się siedzące putta. Po obu stronach alei, stanowiącej oś ogrodu, przedstawiono w dwóch szpalerach o zbieżnej perspektywie drewniane donice, w których rosną owocujące drzewa pomarańczowe. Na pierwszym planie, po lewej stronie kompozycji, znajduje się małe drzewko pomarańczowe, stojące na architektonicznym postumencie, na którym wyryto sentencję: 'Tempora et cultura'. Dorosłe, owocujące drzewka symbolizują towarzystwa naukowe istniejące w Europie, a drzewko młode – nowo powstałe towarzystwo gdańskie.

Ujęcie widoku ogrodu w godle Towarzystwa a zarazem na winiecie tytułowej gdańskiego periodyku, było bezpośrednim nawiązaniem do znaczącej roli ogrodów jako miejsca prowadzenia obserwacji i badań naukowych w ówczesnym Gdańsku. Trudno jednoznacznie rozstrzygnąć, czy przedstawiony na winiecie ogród był fikcyjny, czy odtworzono któryś z ogrodów gdańskich – wiemy jednak, że cytrusy skutecznie aklimatyzowano w XVIII-wiecznych ogrodach Johanna Philippa Breynego oraz Jacoba Th. Kleina, zlokalizowanych na gdańskim Brabanku.
Oprac. J.J
ZAKRES PODZIAŁU OBOWIĄZKÓW
Tezaurariusz, będący właścicielem serwisu www.historiamundi.pl, udostępnia przestrzeń do zawarcia umowy kupna-sprzedaży, pomiędzy Sprzedającym–bibliopolą i Kupującym. Plasowanie oraz kolejność i sposób wyświetlania artefaktów w przestrzeni Serwisu odzwierciedla subiektywne preferencje Tezaurariusza. Sprzedawca jest właścicielem egzemplarzy artefaktów oferowanych do sprzedaży bądź przysługuje mu prawo sprzedaży egzemplarzy oferowanych artefaktów. Sprzedawca odpowiada za zawartość merytoryczną Oferty oraz za zgodność Oferty ze stanem faktycznym i ponosi wszelką odpowiedzialność z tego tytułu, jest również odpowiedzialny za prawidłową realizację umowy kupna-sprzedaży, m.in. wystawienie dokumentów sprzedaży, terminowe i bezpieczne dostarczenie artefaktów, ewentualne zwroty i reklamacje.

WARUNKI ZAKUPU
Sprzedawca–bibliopola udostępnia Kupującym następujące tryby zawarcia umowy sprzedaży:
1. poprzez opcję "Kup teraz", w ramach której Sprzedawca oferuje sprzedaż Towaru po określonej w Ofercie Cenie, umieszczonej nad klawiszem „Kup teraz”;
2. poprzez opcję "Złóż ofertę", w ramach której Kupujący może negocjować ze Sprzedawcą obniżenie Ceny określonej w Ofercie;
3. Sprzedawca nie ma obowiązku zaakceptować żadnej z ofert, złożonych przez Kupujących, które są niższe, niż Cena podana w opcji „Kup Teraz”;
4. Sprzedawca ma obowiązek w ciągu 48 h ustosunkować się do oferty, zaproponowanej przez Kupującego i powiadomić go o swojej decyzji (o akceptacji lub odrzuceniu oferty);
5. brak informacji o akceptacji lub odrzuceniu oferty jest równoznaczny z odrzuceniem oferty. Po zaakceptowaniu ceny przez Sprzedającego, dochodzi do zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Czas na uiszczenie płatności za zakupione artefakty wynosi od 1 do 72 godz. (w zależności od decyzji Sprzedającego). Po tym czasie nieopłacone artefakty wracają do oferty. Dwukrotny brak uiszczenia płatności w wyznaczonym przez Sprzedającego terminie skutkuje usunięciem Konta Użytkownika, za pomocą którego dokonano zakupu.

WARUNKI ZWROTÓW I REKLAMACJI
Kupujący, będący Konsumentem, może odstąpić od Umowy bez podania przyczyny poprzez złożenie stosownego oświadczenia w terminie 14 dni. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Kupujący ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości towaru będące wynikiem korzystania z niego w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania towaru. Aby odstąpić od umowy należy wysłać pisemne oświadczenie o odstąpieniu (dostępne u dołu tej strony w zakładce REGULAMIN / ZWROTY) na adres poczty elektronicznej Sprzedawcy, dostępny w zakładce O NAS / KONTAKT.

KOSZTY, CZAS I FORMA WYSYŁKI
Zakupione artefakty wysyłane są w znormalizowanych opakowaniach kartonowych. Dostawa odbywa się w ciągu trzech dni roboczych od dnia opłacenia zamówienia.

Opłata za wysyłkę wynosi:

Skontaktuj się ze sprzedawcą w sprawie kosztu wysyłki.